Kategoriler
Bilim & İnsan

Güneş neden sarı görünür? Rengi gerçekte nedir?

Eğer rastgele bir kişiden size güneşin ne renk olduğunu söylemesini isterseniz, size anlamsızca bakarak sarı olduğunu söyler. Ancak güneş aslında sarı değil, beyazdır. Eğer güneşi Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan veya aydan görseydiniz, gerçek rengini şaşırtıcı bulurdunuz. Çevrimiçi uzay fotoğraflarını kontrol edin. Güneşin gün doğumunda ve batımında turuncu-kırmızı arası ve gün boyunca sarı görünmesinin sebebi, en sevdiğimiz yıldızı dünya atmosferinin filtresinden görmemizdir. Işığın ve gözlerimizin renkleri algılayış biçimindeki bu değişim, 'imkansız renkler' durumu ile benzerdir.

Güneşin gerçek rengi

Güneş ışığını bir prizmadan izlerseniz, ışığın bütün dalga boylarını görebilirsiniz. Güneş spektrumunun görünür kısmının bir başka örneği gökkuşağıdır. Güneş ışığı tek bir ışık rengi değildir, yıldızdaki tüm elementlerin emisyon spektrumunun bir birleşimidir. Tüm dalga boyları, güneşin net rengi olan beyaz ışığı oluşturmak için birleşir. Güneş, farklı dalga boylarında farklı miktarlarda ışık yayar. Bunları ölçerseniz, görünür aralıktaki tepe çıktısı aslında spektrumun yeşil aralığındadır (sarı değil).

İLGİLİ:  Güneş bebekken farklı hızda dönseydi bugün yaşam olmayabilirdi
Güneş neden sarı görünür? Rengi gerçekte nedir?
Güneşin üst dalga boyları yeşildir, uzaydan bakıldığında ise göze beyaz görünür

Ancak, görünür ışık bu yıldız tarafından yayılan tek ışık değildir. Kara cisim ışıması da vardır. Işığın rengi güneşin ve diğer yıldızların sıcaklığını gösterir. Güneşimizin ortalama sıcaklığı neredeyse beyaz olan 5.800 Kelvin'dir. Gökyüzündeki en parlak yıldızlardan Rigel mavi görünür ve 100.000 K'yi aşan bir sıcaklığa sahiptir, Betelguese ise 35,00 K ile daha soğuk bir sıcaklığa sahiptir ve kırmızı görünür.

Atmosfer güneşin rengini nasıl etkiler?

Atmosfer, güneşin saçtığı ışıktaki görünür rengi değiştirir. Etkiye Rayleigh saçılması denir. Mor ve mavi ışık dağıldıkça güneşin ortalama görünür dalga boyu veya "rengi" kırmızıya doğru kayar, ancak ışık tamamen kaybolmaz. Kısa dalga boylarındaki ışığın atmosferdeki moleküller tarafından yansıtılması gökyüzüne mavi rengini veren şeydir.

İLGİLİ:  Dünya geriye doğru dönseydi ne olurdu?

Güneşin doğuş ve batışına dünyanın daha kalın atmosfer katmanından bakıldığında, yıldız daha turuncu veya kırmızı görünür. Gün ortasında, en ince hava katmanından bakıldığında ise gerçek rengine en yakın haldedir ancak yine de sarı bir renk tonu vardır. Duman ve sis de ışığı saçar ve güneşin daha turuncu veya kırmızı görünmesini sağlar (daha az mavi). Aynı etki ay ufka yakın olduğunda daha turuncu veya kırmızı görünmesini sağlarken, gökyüzünde yükseldiğinde daha sarı veya beyaz görünmesini sağlar.

Güneş fotoğraflarda neden sarı görünür?

Güneşin NASA fotoğrafı veya herhangi bir teleskoptan çekilmiş bir fotoğrafı, yıldızı genelde yanlış renkte gösterir. Görüntü için özellikle seçilen renk sarıdır çünkü tanıdıktır. Bazen yeşil filtreler ile çekilen fotoğraflar olduğu gibi bırakılır, çünkü insan gözü yeşil ışığa karşı en duyarlıdır ve güneşteki ayrıntıları daha kolay ayırt eder.

İLGİLİ:  Evrendeki en büyük yıldızlar: UY Scuti ve diğerleri

Dünyadan teleskopla güneşi gözlemlerken, gözünüzü korumak için nötr yoğunluklu bir filtre kullanırsanız yıldız sarı görünür. Aynısı güneş tutulmasında da geçerlidir. Çünkü gözlerinize ulaşan ışık miktarını azaltırsınız. Filtreler dalga boyunu değiştirmez. Aynı filtreyi uzayda kullansaydınız beyaz bir nesne görürdünüz.

Yazar Ayberk Göktürk

Genellikle modern tarih, yakın tarih ve popüler bilim üstüne içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer alıyor.