Kategoriler
Tarih & Kültür

İnsanlık tarihinde en geniş topraklara sahip imparatorluklar

İnsanlık tarihinde en geniş topraklara sahip imparatorlukları ele aldık. Eski bir deyişle, sonsuz Britanya İmparatorluğu'nun bir veya daha fazla bölgesinde güneş her zaman tepede kalmıştır. İngiliz toprakları dünyanın her noktasına ulaştı ancak tarihin tek büyük imparatorluğu değildi. Moğollar tarihte tek bir sınır parçası içinde en büyük toprağa sahip ulus olmuştur.

En geniş topraklara sahip imparatorluklar

İmparatorluğun tanımı çok değişkendir. Bir imparatorluk bir devletten, birden fazla devletten ya da ülke gruplarından oluşabilir. Genellikle etnik, kültürel, ulusal ve dini unsurların birleşimidir. Bu nedenle bir imparatorluğun büyüklüğünü ölçmek kimi zaman zorlu bir iştir. Aşağıda, toprak büyüklüğü metodolojisi ile sıralanmış en büyük imparatorlukları bulacaksınız.

10. Portekiz İmparatorluğu, 19. yy başları, 10.4 milyon km kare

1815'te Portekiz İmparatorluğu dört milyon kilometrekare idi. Bugün Brezilya, Mozambik, Zambiya ve Zimbabve olarak bilinen bölgeleri ve de Afrika'daki bazı noktaları kapsıyordu. Tarihte böylesine büyük kara parçasına sahip ilk imparatorluklardan biridir. 20. yüzyıldan itibaren imparatorluğun bazı parçaları bağımsızlık kazanmaya başladı. Portekiz 1999'da Makao'yu Çin'e verdi ve böylece imparatorluk son bulmuş oldu.

İLGİLİ:  En tehlikeli biyolojik silahlar

9. Yuan Hanedanı, 1271-1368, 11 milyon km kare

Kubilay Han tarafından kurulan Yuan İmparatorluğu, Moğol İmparatorluğu'nu devamı olarak görülür. Zaman içinde görkemli bir Çin hanedanı haline geldi ve 11 milyon kilometrekarelik toprak parçasını kontrolü altına aldı. Moğol Barışı (Pax Mongolica) sistemi hanedanın ticari, kültürel ve bilimsel olarak büyümesini sağladı. Yuan bu dönemde Batı Moğolistan Hanlığı ile barış içinde kalmıştır.

8. Abbasîler, MS 9. yy, 11.1 milyon km kare

Abbasîler geniş ve güçlü Arap İmparatorluğu'nun parçasıydı. Abbasîler MS 750'de Emevî halifeliğini devraldı. Bugün Orta Doğu, Orta Asya, Güney Avrupa ve Kuzey Afrika olarak tanınan bölümlerin hakimiydiler. İmparatorluk ismini Hazreti Muhammed'in en genç amcası olan Abbas El Abdül Muttalib'den alır.

7. Emevî, 651-750, 11.1 milyon km kare

Emevi İmparatorluğu Suriye, Şam, Mağrip, İber Yarımadası, Sind, Pencap, Mâverâünnehir ve Kafkasya'ya kadar uzanmıştır. Tüm bu bölgelerde 62 milyon insan yaşamaktaydı (dünya nüfusunun yüzde 29'uydu). 11.1 milyon kilometrekarelik alanı kapsayan Emevî imparatorluğu laikti.

İnsanlık tarihinde en büyük imparatorluk hangisidir?

  • Moğol İmparatorluğu, 13. ve 14. yüzyıllarda hüküm sürmüş tarihin en büyük bitişik topraklı imparatorluğudur. İmparatorluk, Kuzeydoğu Asya'da bulunan göçebe kabilelerin bir araya gelmesiyle kurulmuştu.
İLGİLİ:  Ruanda Soykırımı: Neler yaşandı ve kim destekledi?

6. İkinci Fransız İmparatorluğu, 1534-1980, 11.5 milyon km kare

Fransa, Birinci ve İkinci Dünya Savaşları arasında muazzam bir büyüme ve gelişme göstermiştir. Fransızlar 1920'lerin başındaki Birinci Dünya Savaşı'nda Müttefik güçlerin yardımıyla Almanya'yı yendi. 1924 yılına gelindiğinde, tarımsal ve endüstriyel üretim araçları yaygın bir şekilde gelişmişti. Büyük Buhran 1931'de ülkeyi vurdu. 1931'den sonra yüksek düzeyde işsizlik ve politik huzursuzluk ulusal bir sorun haline geldi. Bir zamanlar Avrupa'dan Afrika'ya, Kuzey Amerika'dan Asya'ya uzanan Fransız İmparatorluğu, 20. yüzyılın ortalarında sömürgeciliği terk etmeye başladı.

5. İspanya İmparatorluğu, 1492-1975, 13.7 milyon km kare

İspanya İmparatorluğu, Amerika, Asya, Afrika, Okyanusya, Büyük Antiller, Güney Amerika ve Filipinler gibi bazı Pasifik Okyanusu Takımadaları'na dağılmış İspanya monarşisinin kolonileri ve topraklarından oluşuyordu. İspanya İmparatorluğu, Atlantik, Hint ve Pasifik denizlerinde ticaret yapabilmek için okyanuslara hükmediyor ve Avrupa'da savaşlar veriyordu. Büyüklüğüne rağmen sürekli olarak toprak, ticaret veya din üzerine karşıt güçlerle savaşmıştır.

4. Çing Hanedanı, 1644-1917, 14.7 milyon km kare

Çing Hanedanı, Çin'deki son emperyalist yönetim oldu. İmparatorluk Kangxi'nin öncülüğünde sosyal, ekonomik ve politik anlamda dünya gücü haline geldi. On sekizinci yüzyılın başlarında toprakları 13 milyon kilometrekareye ulaşmıştır. Ulus Yongzheng'in yönetiminde modern bir devlet haline geldi. Konfüçyüs ortodoksisini benimsedi ve 1723'te Hristiyanlığı yasakladı.

3. Rusya İmparatorluğu, 1721-1917, 22.8 milyon km kare

Rusya İmparatorluğu; Moskova, St. Petersburg, Rus Polonyası, orta Avrupa Rus bölgeleri, Baltık şehirleri, alt Dinyeper, Don nehirleri ve Güney Ural Dağları boyunca uzanan bölgeleri içine almıştır. Toplam 22.8 milyon kilometrekarelik bir alanı kapsadı. 1861'de çıkartılan bir yasa ile köylülere üzerinde çalıştıkları topraklara sahip olma hakkı verildi. Böylece köylüler ilk kez toprak sahiplerine bağımlı olmaktan kurtuldu. Çiftçiler kırsal nüfusun beşte birini oluşturduğundan bu karar Rusya'yı dünyadaki en büyük tahıl üreticisi ve ihracatçısı haline getirmiştir.

İLGİLİ:  Paranın hikayesi ve tarihsel gelişimi

2. Moğol İmparatorluğu, 1206-1368, 24 milyon km kare

Moğol İmparatorluğu 1280'lerden itibaren 24 milyon kilometrekarelik alanla insanlık tarihindeki en büyük bitişik imparatorluktur. İmparatorluk, Orta Asya'nın bozkırlarını kapladı, daha sonra Japonya Denizi'ne, Orta Avrupa'ya, ardından batıda Levant ve Arabistan'a uzandı. Ülke Kuzeyde Sibirya'ya, güneyde ve doğuda Hindiçin, İran Platosu ve Hindistan alt kıtasına kadar dayanmıştır. Moğol İmparatorluğu, Cengiz Han tarafından 1206 yılında göçebe kabilelerin birleştirilmesiyle kurulmuştur.

1. Britanya İmparatorluğu, 1497-1997, 35.5 milyon km kare

Britanya İmparatorluğu himayelerden, sömürgelerden, kolonilerden, mandalardan ve bölgelerden oluşuyordu. 1920'lere gelindiğinde, egemenliğinin zirvesine ulaşan imparatorluk, her kıtada toprağa sahipti. Toplam 13 milyon kilometrekareyi (dünya alanının %24'ü) kapladı. Güney Afrika Birliği, Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda Birliği, Kenya, Nijerya, Hindistan, Mısır, Sudan, Burma ve Singapur gibi kolonilerin tümü hepsi Londra'dan yönetildi. Rakip tanımayan İngiliz deniz gücü dünyadaki önemli deniz ticaret yollarının çoğuna hükmetti. Asya ve Latin Amerika'ya açılan birçok ulaşım yolunu da kontrolü altına aldı.

Tarihin en büyük imparatorluklarının listesi:

ÜlkeZirve yılıBüyüklük
1. Britanya İmparatorluğu192035,5 milyon km2
2. Moğol İmparatorluğu127024 milyon km2
3. Rus İmparatorluğu189522,8 milyon km2
4. Çing Hanedanı179014,7 milyon km2
5. İspanya İmparatorluğu181013,7 milyon km2
6. İkinci Fransız İmparatorluğu192011,5 milyon km2
7. Abbâsî Halifeliği75011,1 milyon km2
8. Emevî Halifeliği72011,1 milyon km2
9. Yuan Hanedanı131011 milyon km2
10. Portekiz İmparatorluğu181510.4 milyon km2
11. Büyük Hun İmparatorluğuMÖ 1769 milyon km2
12. Brezilya İmparatorluğu18898,33 milyon km2
13. Doğu Han Hanedanı1006,5 milyon km2
14. Ming Hanedanı14506,5 milyon km2
15. Râşidîn Halifeliği14506,4 milyon km2
16. Göktürk Kağanlığı5576 milyon km2
17. Altın Orda Kağanlığı13106 milyon km2
18. Kuzey Han HanedanıMÖ 506 milyon km2
19. Ahameniş İmparatorluğuMÖ 5005,5 milyon km2
20. Tang Hanedanı7155,4 milyon km2
21. Makedonya İmparatorluğuMÖ 3235,2 milyon km2
22. Osmanlı İmparatorluğu16835,2 milyon km2
23. Maurya İmparatorluğuMÖ 2505 milyon km2
24. Roma İmparatorluğu1175 milyon km2
25. Tibet İmparatorluğu8004,6 milyon km2

Yazar Ayberk Göktürk

Genellikle modern tarih, yakın tarih ve popüler bilim üstüne içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer alıyor.