Kategoriler
Bilim & İnsan

Neden tüylerimiz var?

Tüyler farklı insanlar için farklı şeyler ifade eder. Kimisi için gurur ve sevinç kaynağı, kimisi için bir angarya veya kültürel mirasının bir sembolü olur. Tüylerinizi uzatabilir, tıraşlayabilir, koparabilir ya da kaybetmek konusunda stres yapabilirsiniz. Ancak herkes hayatının bir noktasında şu soruyu sorar: Tüyler neden var? Tüyler işe yaramaz bir insan özelliği gibi görünebilir ancak aslında şaşırtıcı derece işlevseller.

Tüyün işlevi nedir?

Bilim adamları neden başımızda uzun, bacaklarımızda kısa ve başka yerlerde ise tüy bulunmadığını tam olarak açıklayamıyor. Evrimi baz alan teoriler, sıcak Afrika savanında yaşamaya adapte olan insanların tüylerini kaybetmeye başladığını açıklar. Artık bir kürk tabakasıyla kaplı olmayan bu ilk homininler bu sayede gün boyunca aşırı sıcaklamadan avlanabilir oldular. Ancak kürkten kurtulmak bu kadar yardımcı olduysa, neden hala tüylerimiz var?

Tüy uzamasının üç aşaması

İnsan vücudunun başlıca tüylü bölgelerini ziyaret etmeden önce tüy büyümesinin üç aşamasını ele alalım. Anagen faz, tüyün her 28 günde bir yaklaşık 1 cm uzadığı zamandır. Bazı insanların tüyleri 2 yıl bu aktif evrede kalabiliyor ve bazı kişilerde anagen evrenin 6 yıl olduğu bile görülmüştür.

İLGİLİ:  Ay'da yaşamak: Oksijen üretmek, ev yapmak ve üs kurmak

Ardından, büyümenin durduğu ve tüy folikülünün küçüldüğü iki ila üç hafta süren katagen faz isimli geçiş fazı geliyor. Bu aşamadan sonra tüyler kolay dökülebilir yapıda olur. Son aşamaya ise telojen veya dinlenme aşaması deniliyor.

Tüyler telojen evresinde dökülüyor. Telojen fazı, baş derinizdeki saçlar için 100 gün sürer. Ancak kaşlar, kirpikler, kol ve bacak kılları için daha uzundur. Her gün yaklaşık 25 ila 100 telojen tüy dökersiniz. Bu da yılda 30.000'den fazla tüy kaybettiğimiz anlamına geliyor ve tamamen normal.

Tüylere sahip olmanın önemi

Hiç tüyünüz olmasaydı hayatınız nasıl farklı olurdu? En belirgin noktadan başlayalım, baş. Kafa derinizden çıkan tüyler cildinizi ve bazen de boynunuzu güneşe maruz kalmaktan koruyor. Saçlarınız olmadan cilt kanseri riskiniz artardı. Kel insanların dışarı çıkarken kafasına güneş kremi sürmesi veya şapka takması önerilir.

İLGİLİ:  Plüton: Cüce gezegenin özellikleri, yüzeyi, atmosferi ve uyduları

Tüyler görünüşümüzdü büyük fark yaratıyor. Tıpkı kaşlar gibi. Kaşlar, ter ve yağmuru gözlerden uzak tutmaya yardımcı olur. Bu doğal kavisli tüyler, gözlerinizin etrafına yaklaşan sıvıyı yüzünüzün yanına yönlendirir. Kaşlar olmadan, her egzersiz yaptığınızda veya sıcak bir günde yürürken gözleriniz acırdı.

Bunun biraz altındaki kirpiklere gelelim. Bu tüyler hassas gözlerinizi kum ve tozdan koruyan bir başka kalkandır. Yakın zamanda gözünüze bir şey kaçtıysa bilirsiniz ki birazcık toz bile insanı geçici olarak kör edebilir.

Koltuk altı tüyleri koşma ve yürüme gibi aktiviteler sırasında ten tene teması engelliyor. Aksi halde derimizin sürekli birbirine sürtmesi alanı tahriş eder ve yara oluşumuna bile neden olabilirdi.

Tüysüz olmayı hayal etmek şu anda gülünç gelebilir ancak bir düşünün. Herkes tüysüz olsaydı tamamen normal görünürdü. Şimdi insan vücudundaki en tartışmalı ve bazen de nefret edilen tüye geçelim:

İLGİLİ:  Hava kirliliğinden kaynaklı ölümlerin sayısı iki kat arttı

Kasık tüyü. Rahatsızlık gibi gelebilir. Ancak kasık tüylerini cinsel organın kaşı gibi düşünebilirsiniz. Kir, kalıntı ve zararlı mikroorganizmaların bu hassas alana girmesini engelliyor.

Saç kökleri, bakterilerin üremesini engelleyen sebum adı verilen bir yağ üretiyor. Ayrıca üreme şansını artıran feromon da tutar. Koku taşıyan bu kimyasal salgılar, ruh halinizi ve davranışınızı etkiliyor. Ayrıca karşı cinse gönderdiği sinyalle sizi daha çekici kılıyor. Yine de kasık tüylerinin feromon taşıyıp taşımadığı hala net değil.

Tüy ayrıca sürtünmeyi azaltır. Yani tüy olmadan özel bölgeleriniz ve popo yanaklarınız her gün daha fazla sürtünmeye maruz kalırdı. Hiç tüyümüz olmasa belki buna uyum sağlardık. Ancak gördüğünüz gibi tüylerimizin olması yaşamı daha kolay hale getiriyor. Tüyün miktarı, uzunluğu, kalınlığı ve şekli her birimiz için farklıyken herkese neredeyse aynı eşit faydaları sunuyor.

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarına ilgilidir.