Kategoriler
Yeryüzü & Tabiat

Dünya'daki en soğuk yerler

Dünya'nın en soğuk yeri neresi? Neredeyse tamamı en popüler tatil noktaları arasında yer alan bu yerler aynı zamanda aşırı soğuklarıyla biliniyor. İçlerinde, şimdiye kadar Dünya yüzeyinde kaydedilmiş en düşük sıcaklığa sahip noktalar var. Tıpkı ısının -94°C'ye düştüğü Antarktika'nın Doğu Antarktika Platosu gibi. Ayrıca -67°C ısısıyla Dünya üzerindeki en soğuk kalıcı yerleşim yeri olan Türk köyü Oymyakon var.

Doğu Antarktika Platosu, Antarktika (-94°C)

en soğuk yerler
(Fotoğraf: Ted Scambos, NSIDC)

Dünya'daki en soğuk yeri ve ölçülmüş en düşük sıcaklığı ararken Antarktika'dan başka yere bakmanıza gerek yok. Doğu Antarktika Platosu, dünyadaki en soğuk yerdir. 2004 ve 2016 yılları arasında Avustralya büyüklüğünde bir alan olan Dome Argus ve Dome Fuji'den toplanan uydu verileri ile hava sıcaklığının -94°C civarında olduğu bulundu. Bu değer, Dünya'da ölçülen en düşük sıcaklık olarak kayda geçmiştir. Araştırmacılar sıcaklığın bu kadar düşük ölçülmesine neden olan bir etkenin bölgenin etrafındaki kuru hava olabileceğini düşünüyor.

İLGİLİ:  Su kirliliği: Nedenleri, sonuçları ve önlenmesi

Vostok İstasyonu, Antarktika (-89,2°C)

Üzerinde kalıcı yerleşim olan Dünya'nın en soğuk ikinci yeri.
Üzerinde kalıcı yerleşim olan Dünya'nın en soğuk ikinci yeri.

Güney Soğuk Kutbu'nda bulunan Vostok araştırma istasyonu 1957'de Sovyetler Birliği tarafından kuruldu. Soğuk Kutup, Güney yarımkürede kaydedilen en düşük yüzey sıcaklığına sahip bölgedir. İstasyondaki termometreler Temmuz 1983'te -89,2°C'ye ulaştı. Şimdiye kadar doğrudan kaydedilmiş en düşük hava sıcaklığıdır. Tamamı kar olan ve yılda yaklaşık 20 milimetre yağış alan bu yer dünyanın en kurak yerlerinden biri.

Amundsen-Scott İstasyonu, Antarktika (-82,8°C)

Dünya'daki en soğuk yerler arasında olan Amundsen-Scott İstasyonu.
Dünya'daki en soğuk yerlerden ABD'nin Amundsen-Scott İstasyonu.

Güney Kutbu'nda yer alan Amundsen-Scott İstasyonu 1956 yılında inşa edildi ve yazın 6 ay güneş ışığı alırken kış aylarında 6 ay zifiri karanlık yaşıyor. Doğu Antarktika Platosu'nun bu bölümünde kaydedilen en yüksek sıcaklık termometrelerin -12,3°C'ye yükseldiği 2011 Noel Günü'nde oldu. Kayıtlara geçen en soğuk günse Haziran 1982'de -82,8°C idi.

Denali, Alaska, Amerika Birleşik Devletleri (-73°C)

Denali Dağı'nda Rüzgar ısısı -83,4°C'ydi.

Deniz seviyesinden 6000 metre yüksekte yer alan ve eskiden McKinley Dağı olarak bilinen Denali, Kuzey Amerika'daki en yüksek dağ zirvesi. Ortalama -10°C'lik sıcaklık değeriyle bu dağa tırmanmaya çalışan insanların sadece yarısı zirveye ulaşır. Bölgedeki meteoroloji istasyonu 1950 ile 1969 arasında sıcaklığın -73°C civarında olduğunu ölçtü ve rüzgarın ısısı ise -83,4°C kadar düşüktü.

İLGİLİ:  Afrika yaban köpeği (Lycaon pictus) hakkında bilgiler

Klinck İstasyonu, Grönland (-69,6°C)

Klinck meteoroloji istasyonu, Kuzey Kutup Dairesi'ndeki en soğuk yer rekorunu elinde bulunduruyor. Grönland'ın merkezinde yer alan Oymyakon'un (aşağıda) önceki rekorunu Aralık 1991'de yaklaşık 2 dereceyle kırarak -69,6°C'ye ulaştı. Bu soğuk havaya rağmen Grönland'ın buzunun çoğu bugün hızla eriyor.

Oymyakon, Sibirya, Rusya (-67,7°C)

En soğuk kalıcı yerleşim yeri, hem de Türklerin!
En soğuk kalıcı yerleşim yeri, hem de Türklerin!

Oymyakon, Dünya üzerindeki en soğuk kalıcı yerleşim yeridir. Yaklaşık 520 kişinin yaşadığı bu Türk köyü özerk Yakutistan Cumhuriyeti'ne bağlı ve Kuzey Kutup Dairesi'nin Kuzey Soğuk Kutbu'nda bulunuyor. 1933'te -67,7°C ile en düşük sıcaklığına ulaştı. Kış aylarında okullar yalnızca ortalama minimum sıcaklık -55°C'den düşük olduğunda kapanır.

Kuzey Buzu, Grönland (-66,1°C)

1950'lerde İngiliz Kuzey Grönland Seferi sırasında kurulan bu araştırma istasyonu tam da o dönemde Kuzey Amerika'nın rekor düşük sıcaklığına sahip oldu. 1954'te sıcaklık -66,1°C kadar düşüktü. Karşılaştırma için Türkiye'de ölçülen en düşük sıcaklık 1990'da Van'da -46,4°C'ydi.

İLGİLİ:  15.000 yıl yaşındaki titrek kavak: Kendisini klonluyor

Yakutsk, Sibirya, Rusya (-64,4°C)

Yakutistan'ın başkenti olan Yakutsk dünyanın en soğuk şehirlerinden biri ve permafrost üzerinde yer alıyor. 2011'de 38,4°C'ye ulaşması gibi bölge kısa ve ılık yazlar da yaşar. Ancak kışları aşırı soğuk ve uzun geçiyor. 1891'de sıcaklıklar -64,4°C'ye düştü. Lena nehri boyunca yer aldığından nehir kış aylarında genellikle yol olarak kullanılabilecek kadar güçlü şekilde donuyor.

Snag, Yukon Bölgesi, Kanada (-62,8°C)

1947'de Kanada'nın kuzeybatısındaki Yukon'da bulunan küçük Snag köyü yaklaşık 10 yerli insana ev sahipliği yapıyordu. Köy İkinci Dünya Savaşı sırasında acil iniş pisti olarak ve daha sonra -62,8°C'ye kadar düşen sıcaklığın kaydedildiği bir meteoroloji istasyonu olarak kullanıldı. Araştırmacılar ekipmanın doğru çalıştığından emin olmak için tekrar tekrar test ettiler.

Prospect Creek, Alaska, Amerika Birleşik Devletleri (-62,1°C)

Prospect Creek'te donmuş bir deniz feneri.
Prospect Creek'te donmuş bir deniz feneri.

1970'lerin sonlarında Trans-Alaska Boru Hattı Sistemi çalışanları için yerleşim yeri olarak inşa edilen Prospect Creek köyü şimdi neredeyse terk edilmiş durumda. Son olarak Ocak 1971'de -62,1°C'lik bir soğuk kaydedildi ve yerleşim yeri hala ABD'deki en soğuk sıcaklıktan birine ev sahipliği yapmıştır.

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarına ilgilidir.