Kategoriler
Hayvanlar

Kanguru (Macropus): Hakkında merak edilenler

Kanguru, Avustralya ile aşağı yukarı eş anlamlı sayılır: "Avustralya Malı" logosunda, madeni paralarda ve hatta ülkenin armasında görünürler. Zıplamayı birincil hareket aracı olarak kullanan tek memeli kangurudur. Bilimsel adı olan Macropus uzun ayak (makros pous) anlamına gelen iki Yunanca sözcükten türetilmiş. Bu muhteşem keseli hayvanlar hakkında daha fazlasını öğrenelim.

Kangurular

Kangurular ilk kez yaklaşık 15 milyon yıl önce ortaya çıkmaya başladı. Ataları ağaçlarda yaşayan keseli sıçan benzeri canlılardı.

  • Bilimsel adı: Macropus
  • Boyutu: 1-3 metre
  • Ağırlığı: 18-100 kg
  • Ömrü: 6 yıl (doğada), 20 yıl (esaret altında)
  • Habitatı: Avustralya ve Tazmanya ormanları, ovaları ve savanlar.
  • Popülasyonu: 25-50 milyon
  • Korunma durumu: En az endişe
  • İlginç bilgi: Develer gibi kanguru da su içmeden uzun süre yaşayabiliyor.
İLGİLİ:  Tazmanya kaplanı (Thylacine): Hakkında merak edilenler

Erkek kangurular kaslı görünmeyi seviyor

kaslı erkek kanguru
Kanguruların neden dövüşmeyi sevdiği açık.

Modern zamanlı bir araştırma dişi kanguruların kaslı erkekleri daha çekici bulduğunu göstermiştir. Daha büyük pazıları olan erkek kanguruların çiftleşmede daha başarılı olduğu keşfedilmiş ve hatta bazılarının dikkat çekmek için pazılarını çıkardığı bile görülmüştür.

Hayır, kanguru "bilmiyorum" demek değil

Türkçe'deki kanguru sözcüğünü oluşturan İngilizce kangaroo'nun Kaptan James Cook'un bir macerasından geldiği düşünülür. Ünlü kaptanın gemisi mercan kayalığında hasar gördükten sonra şimdiki Avustralya, Cooktown'da tamir edilir. Cook bir yerliye hayvanın adını sorar ve yerli ise sözde "bilmiyorum" anlamına gelen gangurru der. Ne var ki günümüz dilbilimcileri yerel Guugu Yimithirr dilindeki bu sözcüğün aslında bölgedeki bir kanguru türünün adı olduğunu buldular.

İLGİLİ:  Avustralya ormanları neden yanıyor? Yangının sorumlusu küresel ısınma mı?

Kanguru ile valabiyi ayırt etmek

Valabi.

Kangurular yaklaşık 2,5 metre boyunda olurken valabiler 30 ila 60 cm boya ulaşır ve ikili arasındaki fark sadece boyuttan ibaret değil. Valabi, kangurudan daha parlak renkli ve ayrıca farklı yapıda dişleri var. Bunlar bilim adamlarının oldukça benzer görünen ikiliyi ayırt etmesini sağlıyor. Ayrıca valabi yaprak yerken kanguru çimen yer.

Kangurular neden zıplıyor?

Kızıl kanguru, Yeni Güney Galler, Avustralya.
Kızıl kanguru, Yeni Güney Galler, Avustralya. (Fotoğraf: J and C Sohns)

Kangurular zıpladığı bilinen en büyük hayvan. Ayakları bunun için özel olarak tasarlanmış ve kuyruğunu denge ve harekete yardımcı olması için kullanıyor. Peki neden zıplıyorlar? Bilim adamları bunun Avustralya'nın uçsuz düzlüklerinde dolaşmanın enerji açısından en verimli yolu olduğunu düşünüyor. Enerji önemli çünkü kangurular çok az yiyecek ve su ile uzun mesafeler kat etmek zorunda.

Yüzmede de oldukça iyiler. Arka ayaklarını birbirinden bağımsız olarak hareket ettirdikleri tek zamandır. Sudayken dört uzuvlarını birden kullanarak yüzüyorlar.

İLGİLİ:  Quokka: Kısakuyruklu Kanguru (Setonix brachyurus)

Kanguru eti geleneksel bir yemek

Kanguru eti, Aborijin halkı için bir besin kaynağı. Etlerinin obeziteyle mücadeleye yardımcı olduğu düşünülür çünkü gerçekten yağsız – yaklaşık yüzde 2 yağa sahip. Kangurular Avustralya'da federal yasalarla korunuyor ve etleri sadece nüfus kontrol programının bir parçası olarak özel lisanslı avcılardan gelir.

Arabalar ve kanguru

Konu arabalar olduğunda kanguru bir nevi Avustralya geyiğine benzer. Arabaların farlarını gördüklerinde kafaları karışıyor ve önlerine atlıyorlar. Kangurular geyikten çok daha hızlı ve ağır olduğundan çarpışmanın etkisi çok daha kötü olur. Bu sorunu hafifletmeye yardımcı olmak için araçların koruyucu bar takması önerilir.

Kangurular sadece Avustralya'da yaşamıyor

Kangurular Avustralya'nın sembolü olsa da yalnızca ulusa özgü değiller. Yaşadıkları diğer yerler arasında Tazmanya ve Yeni Gine var. Bazen Avrupa ve Amerika'da da görülürler ancak yalnızca hayvanat bahçelerinden kaçtıklarında.

Kapak görseli: Slowmotiongli/iStock, Getty Images

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarına ilgilidir.