Kategoriler
Hayvanlar

Antarktika'da yaşayan hayvanlar

En güneydeki kıta olarak Antarktika Güney Kutbu'na ve onun zorlu ortamına adapte olmuş büyüleyici bir hayvan popülasyona sahip. Soğuk ve rüzgarlı koşullar nedeniyle balina, penguen ve fok gibi birçok canlı hayatta kalmak için bolca yağ, su geçirmez tüyler ve benzersiz dolaşım sistemlerini kullanır. Kuzey sumrusu ve kar petreli gibi kuşlar ise kendilerini karada savunmak ve buzlu suda avlanmak üzere evrimleşmişler.

Antarktika'da yaşayan muhteşem hayvanlara göz atalım:

Orka

Antarktika'da yaşayan hayvanlardan orka
Martin Ruegner / Getty Images

"Katil balina" olarak da bilinen ancak aslında yunus olan orkalar Antarktika'nın en çok tanınan türlerinden biri. Dünyanın dört yanındaki okyanuslarda yaşayan bu balinalar buzlu Antarktika sularına benzersiz şekilde uyum sağlamışlar. 100 metre derinliğe dalarken bile vücut ısılarını korumalarını sağlayan özel bir yağ tabakaları var.

Bu güzel hayvanlar ayrıca sürüler halinde seyahat ederek sıcak kalıyor ve hidrodinamik gövde, sırt yüzgeci ve göğüs yüzgeçleri ile saatte 50 km hızla yüzebiliyor. Ekolokasyon sayesinde birbirleriyle iletişimde kalıyor ve yiyecek buluyorlar.

İmparator penguen

Antarktika'da yaşayan hayvanlardan imparator penguen
Paul Souders / Getty Images

İmparator penguenler benzersiz üreme davranışları nedeniyle en büyük ve en karizmatik türler arasında. Dişi tek bir yumurta bıraktıktan sonra kuluçka görevini eşine verir ve yiyecek aramak için uzaklara açılır. Bazen okyanusta 80 km seyahat eder. Bu süre zarfında kuluçkaları yumurtaya yatıran erkek dişinin dönüşünü beklerken 100 günden fazla bir şey yemez.

İmparator penguenler suda 560 metre derine (kuşlar arasında en derini) dalabiliyor ve 20 dakikadan fazla su altında kalabiliyor. Karaya çıktığında gruplar halinde bir araya toplanarak ısınırlar.

İLGİLİ:  Soyu yüz binlerce yıl önce tükenmiş hayvanları geri getirmek

Deniz fili

Antarktika'da yaşayan hayvanlardan deniz fili
Richard McManus / Getty Images

Dünyadaki en büyük foklar olan erkek deniz filleri yaklaşık 4 metre ve 2000 kg ağırlığa ulaşıyorlar. Kaydedilmiş en derin deniz fili dalışı 2400 metredir. Hayatlarının yaklaşık %90'ını su altında balık, kalamar, köpekbalığı ve diğer avları avlayarak geçiriyorlar.

Bu derin dalış özelliği kanı deriden kalbe, akciğere ve beyne yönlendiren benzersiz dolaşım sisteminden geliyor. Fil fokları dalış sırasında düşük oksijenli kanı depolama yeteneğine sahip ve bradikardiye sayesinde kalp atışını yavaşlatarak oksijen harcama seviyesini ayarlayabiliyor.

Antarktika krili

Antarktika'da yaşayan hayvanlardan antarktika krili
Roger Tidman / Getty Images

Antarktika krili metreküp başına 9900 ila 30000 kril gibi yoğun bir popülasyona sahip. Bu da onu Dünya'daki en bol türlerden biri ve Antarktika'daki daha büyük hayvanlar için önemli bir besin kaynağı yapıyor. Deep-Sea Research dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre Güney Kutbu'nu çevreleyen sularda 400 milyon tondan fazla Antarktika krili var.

Bu nedenle Antarktika krili bölgedeki kilit türlerden biri. O olmadan Güney Okyanusu'ndaki besin ağları çöker. Büyük siyah gözlere sahip bu küçük kabuklular yer yer turuncu ila kırmızı renklerle çoğunlukla şeffaflar.

Leopar foku

Antarktika'da yaşayan hayvanlardan leopar foku
David Merron / Getty Images

Antarktika'da yaşayan penguenler ve diğer hayvanlar gibi leopar foku da vücut ısısını koruyan kalın bir yağ tabakasına sahip. Vücutları aerodinamiktir ve son derece kaslıdır. Bu sayede kril, balık, penguen ve bazen diğer fokları kapsayan avları saatte 38 km hızla yüzerek yakalarlar. Aynı zamanda yaklaşık 75 metre derine dalış yapmasını sağlar.

Dahası, leopar foku dalarken suyu vücudundan uzak tutmak için burun deliklerini kapatabiliyor. Diğer üstün özellikleri arasında su altında daha fazla ışık almayı sağlayan büyük gözleri ve avlanırken hareketleri algılamasına yardımcı olan bıyıkları var.

İLGİLİ:  Koala (Phascolarctos cinereus) - Beslenme, davranış, üreme ve habitat

Kar petreli

kar petreli, kar kuşu, snow petrel
Peter Orr Photography / Getty Images

Bilimsel adı Pagodroma nivea olan kar petreli, fırtına kuşları takımının yelkovangiller ailesine ait. Bu kuş Pagodroma cinsinin tek üyesi ve Antarktika'da görülen üç kuş türünden biri. Suda yürüyerek havalandığından kuşa St. Petrel'in suda yürüme hikayesinden petrel denildi. Diğer kuşlar Güney Kutbu korsanmartısı ve Antarktika petrelidir. Kar petreli yarıklarda yuva yapma kabiliyetine sahip. Bu becerisi soğuk rüzgardan ve skua (korsanmartı) gibi yırtıcılardan korunmasını sağlıyor. 28 ila 40 cm boyuyla güvercine yakın.

Kar petreli kril, balık, kalamar, hayvan leşi ve fok plasentasına kadar çok çeşitli yiyeceklerle hayatta kalıyor. Kar petreli tipik olarak su yüzeyine yakın yaşar ancak mükemmel bir dalgıçtır ve ıslandığında uçmasını sağlayan yağlı, su geçirmez tüyleri vardır. Perdeli ayakları buzda kaymasını önler ve gerektiğinde yüzmeyi kolaylaştırır.

Çember sakallı penguen

Çember sakallı penguen antarktika'da yaşayan bir hayvandır
Paul Souders / Getty Images

Sadece 76 cm uzunluğa ulaşan çember sakallı penguenler küçük ama güçlüler. Bunlar en agresif penguen türüdür. Kril, balık, karides ve kalamarla beslenmek için kıyıdan 80 km açıkta yüzebilir. Bu kadar açıkta yüzebilmeyi kalın yağ tabakasına, ısıyı muhafaza etmeye yardımcı olan karmaşık kan damarı sistemine ve su geçirmez tüylerine borçlu. Sudayken bir numaralı yırtıcısı leopar foku ve karada ise güney dev petreli gibi diğer yırtıcılarla mücadele ediyor.

Gezgin albatros

Gezgin albatros
Galen Rowell / Getty Images

Gezici albatros 3,3 metrelik olağanüstü kanat açıklığına sahip büyük bir kuş. Büyük boyutu sayesinde inmeden ve hatta bazen kanat çırpmadan saatlerce süzülebiliyor. Gezgin albatros deniz suyunu içebilme yeteneğine sahip. Gagasının kenarındaki tüplerden vücudundaki fazla tuzu atar. Yani Antarktika'daki yaşamaya adapte olmuştur. Gezgin albatrosun benzersiz gaga yapısının yanı sıra burun delikleri de var. Avının kokusunu kilometrelerce öteden alabiliyor. Yüzerken ve dalış yaptığında burun deliklerini kapatarak su girmesini önlüyor.

İLGİLİ:  Hagfish (Asalak balık): Salgısı 10.000 katına genişliyor

Weddell foku

Weddell foku
Paul Souders / Getty Images

Weddell foku 600 metre derinliğe kadar dalabilen ve suda 45 dakika kalabilen şirin hayvanlardır. Yağla kaplı pürüzsüz bir gövdeye sahip. Bu eşsiz özelliği bıyığı ve iri gözleriyle birleşerek balık ve diğer deniz canlılarını avlamasına yardımcı oluyor.

Hayvanın üreme sistemi de Antarktika'nın zorlu ortamına uyarlanmış. Embriyolar kış uykusuna yatar ve böylece yılın en ideal zamanında doğup gelişirler. Yavrular %60 yağ içerikli süt içer ve memeliler arasında en yüksek değerlerden biri. Bu yağ içeriği doğduktan sonra kış başlamadan hızlı bir şekilde gelişmesini sağlıyor.

Kuzey sumrusu

Kuzey sumrusu
Paul Souders / Getty Images

Arktik sumrusu veya Kuzey sumrusu, Kuzey Kutbu'ndan Antarktika'ya göç eden orta boy bir kuş. Her yıl yaklaşık 40.000 km seyahat ederek kışları – ya da güney yazlarını – Antarktika'da geçirir. Kuzey sumrusu 15 ila 30 yıl yaşar ve kar petreli gibi yaklaşık 38 cm boyutuna ulaşabilir.

Kutup sumruları muazzam göç alışkanlıklarına ve buzlu koşullara uyum sağlamak için yüksek bir metabolizma hızına ve çoğu kuştan daha uzun mesafeleri uçmasını sağlayan uzun, açısal kanatlara sahip. Genelde balık, böcek ve küçük deniz omurgasızları ile besleniyor ve koloni halinde yere sığ yuvalar yapıyorlar.


Kaynakça:

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarına ilgilidir.