Kategoriler
Bilim & İnsan

Hasta olunduğunda iştah neden azalıyor?

Hasta olunduğunda iştahın azalmasının birkaç teorik nedeni var. Ana teori, vücudumuz virüsle savaşırken mevcut tüm enerjiye ihtiyaç duymasıdır. Bununla birlikte, hasta olunduğunda iştahın artması gerektiğini düşünebilirsiniz. Çünkü vücut enerjisini yediği yiyeceklerden alıyor. Ancak sindirim sisteminin ne kadar enerji kullanıldığını hesaba kattığınızda iştahın azalması mantıklı gelir. Çünkü yenilen yiyecekleri parçalamak çok fazla enerji gerektiriyor. Bu mekanizmanın cevabı sitokinde gizli.

Hastayken iştah azalmasının birinci nedeni

hipotalamus ve iştah
Sitokin, hipotalamus üzerinde etkiye sahip.

Virüse yakalandığımızda ve bağışıklık sistemimiz tetiklendiğinde, bağışıklık sistemi hücreleri Sitokin adı verilen protein ve peptidleri daha çok salgılamaya başlıyor. Bu kimyasal madde hücrelerin birbiriyle iletişimini sağlar. Hücreler bu yüzden sitokin reseptörlerine sahipler. Sitokinler hücrelere ulaşır ve onlara ne yapması gerektiğini söyler. Sitokin, beyinde tokluk merkezi olan hipotalamus üzerinde etkiye sahip. Yanal hipotalamustaki açlık merkezlerini bastırır. Bu arada TNF-alfa sitokini vücuda besin sağlamak için kaslardaki protein yıkımını hızlandırır.

İLGİLİ:  Solucan deliğine dair merak edilenler

Vücudumuz yabancı işgalcileri olabildiğince çabuk atabilmek için her yönüyle birlikte çalışıyor. Sitokinlerin yaptığı şeylerden biri beynimize bizi acıktırmayı bırakmasını söylemek oluyor. Vücudun açlık tepkisini azaltarak, yiyecekleri sindirmek için harcanacak enerjiyi bizi hasta eden virüsü öldürmek için kullanmayı sağlar.

Bu biyolojik tepki bugün artık insanlık tarihinin avcı/toplayıcı günlerinde olduğu kadar gerekli değil. Avlanmak veya yiyecek toplamak için harcanacak enerji yiyecekleri sindirmekle birleştiğinde vücudumuz geçmişte hastalandığında muhtemelen enerji kıtlığı sorunu yaşıyordu.

Hastayken iştah azalmasının ikinci nedeni

İştahın azalmasının diğer nedeni soğuk algınlığı veya gripten hasta olunduğunda tıkanan burun yollarıdır. Vücut mukus salgılayarak zararlı bakteri veya virüsün hücre kılıfını eritmeye çalışır. Tıkalı burun iyi koku almaz. Koku alma duyusu olmadan tat alma becerisi de çoğunlukla kaybolur. Çünkü bu iki duyu birbiriyle son derece bağlantılı. Bu yüzden koku becerisi gittiğinde yiyeceklerin tadı da o kadar güzel gelmez. Ayrıca açlık, yemeğin koklanmasıyla tetiklendiğinden koku alamadan beynimiz bize aç olduğumuzu söylemez.

Hastayken açlığın azalmasına dair bir teoriye göre, yemek yemediğimizde kan şekerimiz düşer ve böylece bakteriler aç kalır.

Hastayken yenilecek en iyi şey

Hasta olunduğunda iştahın azalmasının nedenleri bunlar. Hastayken vücudun hala yemeye ihtiyacı var. Normalde olduğu kadar çok veya daha fazla yemenize gerek yok ve katı gıda almak zorunda değilsiniz. Hastayken en iyi şey et suyudur ve her türlüsü iyidir. Et suyu çoğunlukla su olduğundan sindirilmesi neredeyse hiç enerji gerektirmiyor, dahası vücudu sulu tutma yararına sahip.

İLGİLİ:  İnsan nasıl koku alıyor?

Hasta olduğunuzda vücudunuza verebileceğiniz en önemli şey sudur. Dehidrasyon vücudun hastalıkla etkili şekilde savaşmasını zorlaştırır. Susuz kalındığında kan basıncı düşer, kan kalınlaşır ve daha yavaş hareket eder. Böbrekler atıkları etkili şekilde temizleyemez. Yeterli miktarda su alındığında vücut genel olarak daha iyi çalışır. Hastayken susuzluktan kaçınmak ise daha da önemlidir; hastalığı daha çabuk atlatmayı sağlar.

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarına ilgilidir.