Kategoriler
Hayvanlar

Timsah ve aligator farkı

Timsah ile aligator yakın akrabadır. Dünyada aligatorun yaşadığı yalnız iki ülke var: Amerika Birleşik Devletleri ve Çin. Çin aligatorunun soyu tehlikede ve yalnızca Yangtze Nehri vadisinde yaşıyor. ABD'de ise iki aligator türü var. Diğer yandan timsahlar Afrika, Asya, Avustralya, Amerika'nın tropik bölgelerinde yaşıyor. Bu iki hayvan birbirine benzer ve ilk başta ayırt etmesi zor görünebilir. Ancak timsah ile aligator arasında bazı açık farklar bulunuyor.

AligatorTimsah
Boyut4 metre5 metre
Ağırlık250-500 kg400-1300+ kg
RenkKoyu yeşil veya siyahAçık yeşil, kahverengi veya açık gri
BurunYuvarlık U biçimliÜçgen V biçimli
DişÜst dişleri görünürBeş alt dişi görünür
HabitatABD ve ÇinAfrika, Asya, Avustralya, Amerika

Aligator koyu yeşil veya siyahtır

Renk, timsahlar ve aligator arasındaki en açık farklardan biri. Çoğu timsah yeşil, gri, kahverengi veya siyahtır. Benekli desenleri alg ve sudaki alt tabaka ile kamufle olmasını sağlar. Amerikan timsahları genelde arduvaz griyken, tuzlu su timsahı yeşil timsahın en iyi örneğini oluşturuyor. Nil timsahı, Nil Nehri'nin alt tabakasına uygun koyu yeşil ve kahverengi beneklere sahiptir.

İLGİLİ:  Tazmanya kaplanı (Thylacine): Hakkında merak edilenler

Buna karşılık, aligator genelde koyu yeşil siyah arasında bir renk taşıyor. Timsah daha çok yosunlu açık tuzlu su alanlarında yaşama eğiliminde olduğundan yeşil tonları ağır basar. Aligator ise tatlı sulu nehir ve göl kıyılarında yaşadığından renkleri çamur ve alt tabaka ile uyumludur.

Timsah, aligatordan daha büyük

Nil timsahı.

Çoğu timsah, aligatordan büyüktür. Tuzlu su timsahının en büyüğü ve 7 metre uzunluğa ulaşabiliyor. Amerikan timsahı ise genelde 4,5 – 5 metre boyunda. Bu hayvanlar 1000 kg ağırlıkta olabilir. Bir erkek Amerikan aligatoru ise ortalama 3,5 ila 4 metre uzunluğa ulaşır ve 450 kg ağırlığa çıkar.

Timsahların V şeklinde burnu var

Sırasıyla aligator ve timsah.
Sırasıyla aligator ve timsah.

Bir timsahı aligatordan ayırt ederken burnuna bakabilirsiniz. Bu iki hayvanın burun ve çene şekli birbirinden farklıdır. Aligatorun U şeklinde büyük, geniş burunları var. Timsahın ise sivri, V şeklinde burnu var. Bir timsahın burnu çok geniş veya çok dar olabilir, ancak her zaman aynı sivri şekle sahiptir. Çenesi ayrıca aşağıdan yukarıya değil, yukarıdan aşağıya kapanır. Çenesi kapalıyken timsahın hem üst hem alt dişleri görünürken aligatorun yalnızca üst dişleri görünüyor.

Timsah daha güçlü bir ısırığa sahip

Timsahların dişleri keskin ve sivridir çünkü yırtma hareketi için tasarlanmıştır. Timsahların yaklaşık 3700 psi'lik (260 kg/cm²) inanılmaz bir ısırma gücü var. Aligatorun çenesi ise daha çok avı ezmek için tasarlanmış. Bu nedenle dişleri sivri değil koni şeklinde. Isırma gücü yaklaşık 2500 psi'dir (175 kg/cm²).

İLGİLİ:  Antarktika'da yaşayan hayvanlar

Aligatorların küçük siyah noktaları var

Timsahlar ve aligatorların her ikisinin derisinde kubbe basınç reseptörleri (DPR) bulunuyor. Bu reseptörler, yüzerken su basıncını düzenlemeye ve sudaki dalgalanmayı tespit etmeye yarar. Aligatorun kubbe basınç reseptörleri, çenelerinin yakınında küçük siyah noktalar olarak görülüyor.

Bir timsahın kubbe basınç reseptörleri yarı saydamdır ve vücudun her tarafına yayılmıştır. Açık suda aligatora kıyasla daha iyi yüzmelerinin bir nedeni bu. Timsahların dillerinde ayrıca tuzluluk oranı yüksek bölgelerde osmoregülasyon yapmayı sağlayan tuz bezleri var. Aligatorun tuz bezleri yok.

Timsah aligatordan biraz daha eski

Timsahların soyu yaklaşık 70 milyon yıl öncesinden geç Kretase dönemine dek izlenebiliyor. Ancak ataları bundan daha da geriye gider. Daha sonra timsah olacak bu hayvanlar Jura döneminde yaşamaya başladı. Bu suda yaşayan timsahlar 'Thalattosuchia' olarak biliniyor ve 200 milyon yıldan fazla bir süre önce var oldular. İlk kara timsahı Sarcosuchus'tur. Fosil kayda göre yaklaşık 110 milyon yıl önce ortaya çıktı ve 12 metre uzunluğundaydı.

İLGİLİ:  İskorpit balıkları (Scorpaenidae) hakkında bilgiler

Aligatorun izleri de geç Kretase dönemine sürülebilir ancak ataları timsahlarınki kadar eski değil. İlk aligatorlar arasında Deinosuchus ve Mourasuchus var. Bu türler geç Kretase dönemine aittir, Jura dönemine değil. Yani fosil kayıtlarına göre timsahlar aligatordan biraz daha yaşlı bir tür.

Daha az aligator türü var

Hem timsahlar hem de aligatorlar, Crocodilia takımına aitler. Bu takımda kayman ve balık yiyen gavyal türleri de var. Timsah ve aligator aynı takıma ait ancak aynı aileye ait değiller.

Timsahlar, 13 farklı türü içeren Crocodylidae ailesinde bulunuyor. Bu türler Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Hindistan, Afrika ve Güneydoğu Asya'da yaşar. Belirtelim, kırmızı gözlü timsah, timsah değil bir skink türü.

Alligatorlar, Alligatoridae ailesine ait. Bu aile, iki alligator türü ve beş kayman türü içeriyor.

Timsahlar daha agresifler

Timsahlara asla yaklaşılmamalı veya rahatsız edilmemelidir.

Nil ve tuzlu su timsahı (Saltie) gibi büyük timsahlar insanlara saldırmalarıyla biliniyor. Timsahlar, hareket eden her şeyin peşinden giden fırsatçı yırtıcılardır. Aç bir timsah, çok yaklaşan bir insanı avlamaktan çekinmez.

Her yıl insanlara karşı yüzlerce timsah saldırısı bildiriliyor. Bu oran yıllık köpekbalığı saldırısından daha fazla. Bu saldırıların çoğu Saltie'nin yaşadığı Avustralya'da gerçekleşir ancak Nil timsahı da çok tehlikeli.

Amerikan timsahları diğer türlere göre daha utangaç. Kışkırtılmadıkları sürece insanlardan uzak durmaları olasıdır.

Aligatorlar, bildirilen tüm timsah saldırılarının %6'sını oluşturuyor. Aligator genellikle insanın ondan korktuğundan çok insandan korkar. Yalnızca rahatsız edildiğinde veya yumurtasını ya da yavrusunu korurken saldırır.


Kapak görseli: Mary L. Beach/NPS

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarına ilgilidir.