Kategoriler
Tarih & Kültür

Robin Hood: Tarihteki yeri ve kökeni

Robin Hood, ülkemiz dahil dünyanın birçok kesiminde en popüler halk öykülerinden biri. Kökenleri Orta Çağ'a uzanır ve belki de Kral Arthur ile birlikte dünyanın en bilinen Orta Çağ kahramanı olabilir. Zenginden çalıp yoksula veren bu Nottingham'lı adamın kökenleri İngiliz tarihinin derinliklerine uzanır. Robin Hood bir zamanlar Orta Çağ'da yaşamış gerçek bir kimse olabilir.

Robin Hood'un kökeni

Sir Guy ve Robin Hood, 1912. Louis Rhead
Sir Guy ve Robin Hood, 1912. Louis Rhead

"Robin Hood" adı, bir metinde ilk kez "Piers Plowman" şiirinde geçer ve 14. yüzyılda (1370-90) William Langland tarafından yazıldı. Langland bir dizesinde, "Gerçek Dua'yı bilmesem de Robin Hood'un kafiyelerini bilirim" der: "… But Ikan rymes of Robyn Hood" Langland, eğitimsiz olup okuma yazma bilmeyenlerin bile Robin Hood'u bildiğini söyleyerek tarihe bir kaynak bırakır.

15. yüzyıla gelindiğinde birçok şarkı ve şiirde ana karakter odur. Şu anda Cambridge Üniversitesi'nde korunan “Robin Hood ve Keşiş” adlı 15. yüzyıldan kalma bir balat, Robin Hood'tan bahseden günümüze ulaşmış en eski metindir. Nottingham'daki Sherwood Ormanı'nda geçen ilk ve tek Orta Çağ baladı ve Robin Hood'un kanun kaçağı grubu Neşeli Adamlar'ın ünlü üyelerinden söz eder.

İLGİLİ:  Dünya tarihi /1885–1889/ İlk otomobil, Eiffel Kulesi'nin açılışı, Brezilya'da Cumhuriyet

Sonraki Orta Çağ Robin Hood metinleri daha çok drama yapıtları oldu. En eskisi 1475 yılından ve "Robin Hood ve Notthingham Şerifi" adını taşıyor.

Robin Hood'u kim yarattı?

robin hood'un saklandığı ağaç
(Görsel: Shutterstock)

Bu halk karakterinin ilk görünümü aslında günümüzün yeşil giysili, fiyonklu Robin Hood'undan farklıydı. 15. yüzyılın ilk balatlarında Robin Hood daha şiddetli bir karakterdir. “Robin Hood ve Keşiş”te sırf bir okçuluk yarışmasında kendisini yendiği için Küçük John'a saldırır.

Görselde Sherwood Ormanı'nda koruma altındaki Büyük Meşe Ağacı yer alıyor. Ağacın Robin Hood'un ana saklanma yeri olduğuna inanılır. Robin Hood'un tarihi kökeni 14. yüzyıla uzanıyor.

Bununla birlikte ilk şiir ve balatlarda bu Nottingham'lı kanun kaçağının zenginden çaldığı parayı yoksula verdiği geçmez. Yine de yoksullara "çokça iyilik" yaptığından söz edilir.

1521'e gelindiğinde “Büyük Britanya Tarihi” adlı yapıtta yazar John Major, Robin Hood'un Kral Richard'ın takipçisi olduğunu yazar. Bu özelliği sonraki zamanlarda öyküsünün vazgeçilmez parçası olur.

İLGİLİ:  İslam'ın kutsal ayı Ramazan hakkında her şey

Sonraki sürümler

(Görsel: Wikimedia Commons)

Görselde, Nottingham Kalesi'nin dışındaki plakette "Arslan Yürekli Richard" olarak bilinen Kral Richard, Robin Hood ve Lady Marian'ı evlendiriyor.

16. yüzyıla gelindiğinde Robin Hood artık o öfkeli karakter yerine herkesçe sevilen efsanevi figüre dönüştü. İngiltere'de her kesim tarafından biliniyordu ve bir bahar festivali olan 1 Mayıs kutlamalarının parçasıydı. Avrupa'nın birçok yeri gibi İngilizler her bahar yeni mevsimin gelişini atletik yarışmalarla kutladı. Ayrıca kral ve kraliçeler Mayıs'ta seçilirdi. Şenliğe ve şenlikteki oyunlara katılan insanlar Robin Hood ve adamlarının kostümlerini giymeye başladılar.

Robin Hood bu zamanda kraliyet aileleri ve soylular arasında moda oldu. 18 yaşındaki İngiltere Kralı VIII. Henry'nin yeni karısı Aragonlu Catherine'in odasına Robin Hood giysisiyle girdiği söylenir. William Shakespeare, 16. yüzyılın sonlarında yazdığı Veronalı İki Centilmen adlı oyununda Robin Hood'a atıfta bulundu.

Bu oyunlarda ve şenliklerde yer alan Robin Hood'un, Orta Çağ'ın başındaki yapıtlarda bahsedilen öfkeli kanun kaçağından artık uzak olduğu görülür. Bugün Robin Hood ve Mutlu Adamları'nın o onurlu ve hayırsever profil bu çağda gelişti.

İLGİLİ:  II. Dünya Savaşı'nın uçakları: Boeing B-29 Superfortress

Yüzyıllar geçti ancak Robin Hood'un etkileyiciliği kaybolmadı. Walter Scott 19. yüzyılda, en sevilen tarihi romanlarından Ivanhoe'da, Robin Hood'u işledi. Howard Pyle 1883'te Robin Hood'un Neşeli Maceraları adlı çocuk kitabını çıkardı. Her yeni yapıtla Robin Hood efsanesi ek karakterler, mekan ve özellikler kazandı. Her iki yapıt da Türkiye'de bulunuyor.

Robin Hood gerçek mi?

Peki Robin Hood gerçek mi? Robin Hood'un gerçek hayattan bir insan mı yoksa hayali mi olduğu kesin değil. Tarihsel varlığı kanıtlanamadı ancak Robin Hood masallarının mitoloji veya halk öyküsü olduğu da kesince söylenemez. Bazıları belirsiz olsa da eldeki kaynaklar çeşitlidir ve Robin Hood adı çağlar içinde birçok tarihi şahsiyetle anılır. Bu yüzden Robin Hood gibi bir kişiliğin ve onun grubunun tarihte bir zamanda yaşamış olması mümkün.

Yeşil mi giyindi, iyi bir okçu muydu ya da Nottingham yoksullarına büyük çalıntı paralar bağışladı mı bilinmez ancak Robin Hood hikayesi bugün de etkileyiciliğini koruyor ve daima koruyacak görünüyor. Herkes despotluğun sona erdiği ve eşitlik ile adaletin kazandığı öyküleri sever.


Kapak görseli: Kevin T/Flickr

Yazar Ayberk Göktürk

Genellikle modern tarih, yakın tarih ve popüler bilim üstüne içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer alıyor.