Kategoriler
Ülkeler

Kıtalararası ülkeler: Birden çok kıtada toprağı olan uluslar

Dünya'da, iki veya daha fazla kıtada bitişik toprağı olan yalnız birkaç ülke var. Bunlar Rusya, Türkiye, Mısır ve Kazakistan'dır. Diğer yandan farklı bir kıtada toprağı olup fiziksel bağlantısı bulunmayan ülkeler de var. Bunların çoğu ada ve çoğunun sahibi yayılmacı ülkeler: ABD'ye ait Hawaii Takımadaları, Danimarka'ya ait Grönland veya Birleşik Krallık'a ait Kuzey Amerika'daki Bermuda Adası gibi. Son olarak, belirli yönlerden kıtalararası sayılabilen ülkeler de bulunuyor.

Rusya

Rusya, Avrupa ve Asya arasındaki en büyük sınır.
Rusya, Avrupa ve Asya arasındaki en geniş sınır.

Rusya, dünyanın en büyük kıtalararası ülkesi. Hem Avrupa'da hem de Asya kıtasında toprağı bulunur. Ural Dağları Avrupa ile Asya arasındaki kıta sınırıdır ve ülkenin Avrupa bölgesi Ural Dağları'nın batısıdır. Türklerin yüzlerce yıldır yaşadığı Sibirya bölgesi Rusya'nın Asya bölgesini oluşturuyor. Burası Ural'ın doğusundaki tüm alanı kapsar ve kuzeyde Barents Denizi, Karadeniz ve Doğu Sibirya Denizi'ne varır. Sibirya'nın güneyinde batıdan doğuya Kazakistan, Moğolistan ve Çin ülkeleri var. En güneydoğusundaki Kuzey Kore, Rusya sınır ile komşusu. Sibirya batıda Ural Dağları'ndan doğuda Bering Denizi'ne dek uzanarak ABD'nin Alaska Eyaleti'ne göz kırpıyor. Sibirya'yı çevreleyen diğer sular Okhotsk Denizi ve Japon Denizi.

Kazakistan

Ural Irmağı, Avrupa ve Asya arasındaki sınırı çiziyor ve Kazakistan'ın çoğu Asya'da bulunuyor.
Ural Irmağı, Avrupa ve Asya arasındaki sınırdır ve Kazakistan'ın çoğu Asya'da bulunuyor.

Kazakistan, Rusya'nın güneyinde yer alıyor. Ülke batıda Rusya, güneybatıda Hazar Denizi ve güneyde Türkmenistan, Özbekistan ve Kırgızistan ile komşu. Güneydoğuda ise karşısına Çin çıkar. Rusya gibi, Kazakistan da hem Avrupa hem de Asya kıtasında bitişik toprağa sahip. Kuzeybatı Kazakistan'a akan Ural Irmağı, Avrupa ile Asya kıtalarını ayıran sınırdadır. Yani Kazakistan topraklarının çoğu Asya kıtasında yer alıyor.

İLGİLİ:  İspanyol-Amerikan Savaşı: ABD'nin emperyal güç olması

Mısır

Mısır'ın Sina Yarımadası Asya'nın parçası kabul edilir.
Mısır'ın Sina Yarımadası Asya'nın parçası.

Toprakları başta Kuzey Afrika'da bulunan bir ülke olan Mısır'ın küçük bir bölümü Asya kıtasında kabul edilir. Bu küçük bölüm, Afrika ile Asya arasındaki kara köprüsü olan Sina Yarımadası. Afrika ve Asya kıtaları Sina'daki Süveyş Kıstağı'nda buluşuyor. Bu da Süveyş Kanalı'nın batısındaki Mısır topraklarını Afrika'nın parçası yaparken, Sina'daki Mısır toprakları Asya'nın parçası oluyor. Mısır bitişik bir kıtalararası ülke.

Türkiye

Türkiye, Marmara Denizi'nin batısından itibaren Avrupa'da bulunur.
Türkiye, Marmara Denizi'nin batısından itibaren Avrupa'ya ait.

Kuzeyde Karadeniz ve güneyde Akdeniz sularının çevrelediği Türkiye, doğuda ve kuzeydoğuda Kafkas ülkeleri Ermenistan ve Gürcistan, güneydoğuda İran, hemen güneyde Suriye ve Irak ile komşu. Türkiye'nin Anadolu'ya göre küçük kalan Trakya toprakları Yunanistan'a dek uzanır. Trakya kuzeyde Bulgaristan ile çevrili.

Türkiye'nin Avrupa ile Asya arasındaki kıta sınırını Trakya'nın etrafındaki Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi, İstanbul Boğazı ve Ege Denizi belirliyor. İstanbul Boğazı, İstanbul'un Avrupa ve Asya kısımlarını yaratır. İstanbul'un bir bölümü Asya'da olsa da Avrupa'nın en kalabalık kentidir ve özellikle son dış göçlerle birlikte kent nüfusu sınırları zorluyor.

Bitişik olmayan kıtalararası ülkeler

Amerika Birleşik Devletleri

Hawaii bir ABD eyaleti. Pasifik Okyanusu'nda bulunurken Okyanusya kıtasının bir parçası.
Hawaii bir ABD eyaleti. Pasifik Okyanusu'nda bulunurken Okyanusya kıtasının bir parçası.

Amerika Birleşik Devletleri'nin toprakları Alaska ile iki bölümden oluşur ve iki bölüm de Kuzey Amerika'dadır. Ancak ülkenin Kuzey Amerika'ya ait olmayan denizaşırı bir toprağı var. ABD'nin Hawaii Eyaleti, Okyanusya kıtasındadır. Birçok diğer ABD bölgesi de Okyanusya'nın parçası: Guam, Kuzey Mariana Adaları, Amerikan Samoası ve diğer küçük atol ve adalar gibi.

Birleşik Krallık

Bermuda, Kuzey Amerika kıtasında ancak Avrupa ülkesi olan Birleşik Krallık'a ait.
Bermuda, Kuzey Amerika kıtasında ancak Avrupa ülkesi olan Birleşik Krallık'a ait.

Birleşik Krallık, Avrupa'da bulunmayan denizaşırı bölgelere sahip. Kuzey Amerika'da bulunan bazı Karayip adaları buna dahil. Bermuda, Pitcairn Adaları, Saint Helena, Ascension, Tristan da Cunha, Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları Avrupa'da bulunmayan denizaşırı Birleşik Krallık bölgeleridir.

İtalya

Aşağıda Sicilya ile Tunus arasındaki Pelagie Takımadaları.
Aşağıda Sicilya ile Tunus arasındaki Pelagie Takımadaları.

Akdeniz'de bulunan ve İtalya'nın yönetiminde olan Sicilya adasının güneyinde Pelagie Adaları vardır. Sicilya ve Tunus arasındaki Pelagie Takımadaları'ndan ikisi olan Lampedusa ve Lampione coğrafi olarak Afrika'ya aitler. Oysa İtalya'nın çoğu Güney Avrupa toprağıdır.

İLGİLİ:  Afrika'nın en iyi sörf noktaları / Afrika'da spor

Fransa

Fransız Polinezyası konumu. Burası Fransa'nın denizaşırı bir bölgesi ve Okyanusya'nın parçası.

Fransa, Avrupa'da bulunmayan birçok denizaşırı bölgeye sahip. Bunların çoğu Okyanusya'daki Fransız Polinezyası ve Yeni Kaledonya, Afrika'daki Reunion, Karayipler'deki Martinik gibi küçük adalardır. Fransız Guyanası da Fransa'nın denizaşırı bir bölgesi ve Güney Amerika anakarasında yer alıyor.

İspanya

İspanya'nın Afrika'ya ait toprakları.

Kuzey Afrika'daki Ceuta ve Melilla denilen iki bölge İspanya'ya aittir. Bunlar toplam 190.000'i aşan nüfusa sahip. Yine İspanya'nın parçası olan Kanarya Adaları da coğrafi açıdan Afrika'ya ait ve nüfusu 2.200.000'den fazla.

Portekiz

Azor Adaları bir Portekiz bölgesi.

Portekiz, Kuzey Afrika'nın kuzeybatısında yer alan ve Azorlar adlı adalardan oluşan bir takımadanın sahibi. Takımadaların en batıdaki iki adası olan Flores ve Corvo Adaları, Kuzey Amerika tektonik plakasının tam üstündedir.

Hollanda

Hollanda'nın Karayipler'deki adaları. Yanda Venezuela.
Hollanda'nın Karayipler'deki adaları. Yanda Venezuela.

Hollanda, Aruba ve Curaçao gibi Karayipler'de birkaç ilginç adaya sahip. Bu adalar Güney Amerika'da Venezuela'nın hemen yanında yer alıyor ancak Avrupa ülkesi Hollanda'ya aitler. Özellikle Aruba 1986'da otonom olarak Hollanda Krallığı'na katıldı.

Danimarka

Danimarka'ya bağlı.

Danimarka dünyanın en büyük adası olan Grönland'ın sahibi. Grönland coğrafi olarak Kuzey Amerika'nın parçası ve bu da Danimarka'yı kıtalararası bir ülke yapıyor. Nüfusu yalnızca 56.000 ancak yüzölçümü 2.166.000 km² ile Türkiye'nin neredeyse 3 katı.

Yunanistan

Yunanistan, Avrupa ile Asya arasındaki sınırı belirleyen Ege Denizi'ndeki birçok adanın sahibi. Yunan topraklarının büyük kısmı Güney Avrupa'da yer alsa da Yunanistan'ın Ege Denizi'ndeki bazı küçük adalara sahip olması ülkeyi teknik olarak Asya'nın parçası kılıyor. Özellikle de Türkiye'nin hemen yanında olanlar.

Şili

Güney Amerika'nın güney ucu boyunca uzanan Şili'nin batı kıyısında uçsuz bucaksız Pasifik Okyanusu var. Ancak Güney Pasifik'teki Okyanusya'da bulunan Rapa Nui adlı bir adanın sahibi olmasıyla Şili aslında kıtalararası bir ülkedir.

Venezuela

Karayipler'deki ada toprakları ile Venezuela haritası.
Karayipler'deki ada toprakları ile Venezuela haritası.

Venezuela, Güney Amerika'nın kuzeyinde ve Karayipler'in güney kıyısında bulunuyor. Ülke Los Roques Takımadaları gibi bazı Karayip adalarına sahip. Adalar uzağında değil ancak Karayipler Kuzey Amerika'ya ait olduğundan bu adalar Venezuela'nın geri kalanından ayrı bir kıtanın parçası sayılır.

İLGİLİ:  Cadı avının tarihi: Büyücülerin infaz edildiği bir devir

Yemen

Aşağıdaki Sokotra Takımadaları Afrika'ya bağlıdır.

Yemen, Batı Asya'da Arap Yarımadası'nda yer alıyor. Ancak Sokotra Takımadaları adını taşıyan küçük bir ada takımadası onun yönetiminde. Arap Denizi'ndeki Yemen anakarasının güneyindeki bu takımadalar coğrafi olarak Afrika'ya aitler.

Olası kıtalararası ülkeler

Gürcistan

Dünyanın bu tarafına geldiğinizde Kafkas Dağları için Avrupa ve Asya arasındaki sınır denilir. Öyleyse bu dağların güneyindeki Gürcistan Asya'da demektir. Ancak kuzeybatı Gürcistan'ın küçük bir bölümü Kafkas Dağları'nın kuzeyinde bulunuyor. Bu yüzden Avrupa'da küçük bir ayağı olduğu söylenebilir.

Azerbaycan

Gürcistan gibi Azerbaycan da Güney Kafkasya bölgesine ait. Toprakların çoğu Asya'da ancak Kafkas Dağları Asya ile Avrupa arasındaki ayrım olarak ele alındığından kuzeydeki küçük bölümünün Avrupa'da olduğu söylenebilir.

Endonezya

Güneydoğu Asya'daki Endonezya aslında devasa bir takımadadır. İçinde 17.508 ada bulunuyor. Yeni Gine adasının yaklaşık yarısı Endonezya'ya ait. Yeni Gine, Okyanusya kıtasına ait olduğundan Endonezya'nın hem Asya hem de Okyanusya'da toprağı olan kıtalararası bir ülke olduğu söylenebilir.

Avustralya

Dünyadaki birçok insan Avustralya'yı başlı başına bir kıta olarak görür. Ancak diğer bilginlere göre ülke Okyanusya kıtasının parçasıdır. Yani kişinin coğrafi yorumuna göre Avustralya hem tek başına bir kıta hem de Okyanusya kıtasının büyük bir bölümüdür.

Kolombiya ve Panama

Kuzey ve Güney Amerika arasındaki coğrafi sınırdan bahsederken sıkça Panama–Kolombiya sınırı ele alınır. Yani Panama Kuzey Amerika'ya ve Kolombiya Güney Amerika'ya ait. Ancak iki kıta arasındaki coğrafi sınır herkes için kesin değil. Sınır için genelde Panama Kıstağı ele alınır ve kıstağın geniş bölümü Panama'nınken güneydeki küçük bölüm Kolombiya'nın içinde. Panama Kıstağı'ndaki sınırın nasıl ele alındığına göre ya Panama ya da Kolombiya kıtalararası bir ülke.


Yazar Ayberk Göktürk

Genellikle modern tarih, yakın tarih ve popüler bilim üstüne içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer alıyor.