Kategoriler
Tarih & Kültür

Ünlü oyuncakların sıra dışı kökenleri

Dünyada çocukluk anılarının çoğu Play-Doh kalıplamak, Slinky'nin merdivenlerden süzülüşünü izlemek veya bir gazete çizgi romanının basit bir Silly Putty tomarına yansımasına hayret etmekle geçirilen saatleri içerir. Bu ünlü yenilikçi oyuncaklar aslında başta çocuklara yönelik ürünler olarak düşünülmemişti. Başarısız deneyler ve beklenmedik esinler dünyanın bazı en sevilen oyuncaklarını ortaya çıkardı.

Silly Putty

  • Nedir: Plastik bir yumurtanın içinde gelen esnek pembe bir madde.
  • Kim icat etti: Kauçuğa alternatif arayan General Electric mühendisi James Wright.

James Wright 1943'te bir 2. Dünya Savaşı hükümet projesini yürütürken kauçuk alternatifinin peşine düştü. Aradığını bulamadı ancak borik asit ve silikon karışımı ile yaptığı deneyler ortaya kabarık, esnek ve kalıplanabilir bir macun çıkardı. Maddenin eğlenceli potansiyelini fark eden bir oyuncak mağazası sahibi ürünle ilgilendi. Pazarlamacı Peter Hodgson buluşu 1950'de kitlelere ulaştırdı ve anında popüler oldu. Crayola, markayı 1977'de satın aldı. Silly Putty bugün Smithsonian Tarih Müzesi koleksiyonunun bir parçası.

Hula Hoop

1972 TIME dergisi kapağı.
1972 TIME dergisi kapağı.
  • Nedir: Bel çevresinde döndürülecek şekilde tasarlanmış parlak renkli plastik çember.
  • Kim icat etti: Yenilikçi oyuncak şirketi Wham-O'nun kurucu ortağı Arthur Melin 1958'de asırlık bir fikrin patentini aldı.

Hula Hoop 1958'deki çıkışından sadece dört ay içinde oyuncak tarihinin en hızlı satışlarından birini yaparak 25 milyon adet sattı. Melin ve ortağı William Knerr aslında fikrin mucidi sayılmaz. Çember oyuncaklar antik Yunanlılara dek uzanır. Sonraki yüzyıllarda dünyada birçok çocuk basit ahşap çemberleri elle veya sopayla döndürerek kendi eğlencelerini yarattı. 19. yüzyıl İngiliz denizcileri seyahatlerinde Hawai dansçılarının çember çevirişini gördüğünde buna "hula hoop" dediler. Ancak Melin ve Knerr'a Hula Hoop'u üretmeleri ve pazarlamaları için esin veren Avustralya dansı oldu. Rock and roll'un yükselişi ve Elvis Presley'in gençleri kendi etrafında dönmeye teşvik ettiği kalçalı danslarının zamanlaması ürüne çok uygundu.

İLGİLİ:  Lego'lardan protez kol yapan genç mühendis

Sovyetler Birliği "Amerikan kültürünün ahlaksızlığının" sembolü olduğunu söyleyerek Hula Hoop'u yasaklayacaktı ancak halk kapalı kapılar ardında gizlice oynamaktan çekinmedi. İlk yılında 100 milyon Hula Hoop satıldıktan sonra pazar doymuştu. Çevrildiğinde rüzgarımsı ses çıkaran bilyeli sürümler satışları bir süre hareketlendirdi.

Su silahı

Ünlü oyuncakların sıra dışı kökenleri
  • Nedir: 50 metreye dek su püskürtebilen yüksek güçlü su tabancası
  • Kim icat etti: Bir ısı pompası kazası geçiren nükleer mühendis ve yarı zamanlı mucit Lonnie Johnson

Johnson, 1982'de Galileo'nun Jüpiter'e yaptığı görevde uzay aracı sistemleri mühendisi olarak çalışıyordu ve geçirdiği bir kaza onda aydınlanma yaşattı. Kazada bir ısı pompası prototipinde sızıntı meydana gelmişti. Odanın dört bir yanına su püskürtülmek zorunda kalınması onda su fışkırtan bir tabanca düşüncesini doğurdu.

Tuskegee Üniversitesi mezunu ve 120'den fazla patente sahip ABD Hava Kuvvetleri emektarı Johnson hava basıncının kol pompalama eylemiyle yönlendirildiği bir yüksek hızlı su tabancası yarattı ve oyuncak pazarındaki diğer tüm ürünlerden çok daha iyi performans gösterdi. Fikrini Larami Corporation'a sunduktan sonra oyuncak 1990'da Power Drencher adıyla piyasaya çıktı. Bir yıl sonra Super Soaker olarak yeniden adlandırıldı. 1992'nin en çok satan oyuncağı oldu ve 1 milyar dolardan fazla gelir getirdi.

İLGİLİ:  Sağlık sigortası ne zaman ortaya çıkmıştır? Binlerce yıllık hikaye

Play-Doh

  • Nedir: Kil ile ekmek hamurunu andıran kalıplama oyuncağı
  • Kim icat etti: Endüstriyel temizlik ürünleri şirketi olan Kutol Products

2. Dünya Savaşı'ndan sonra evlerde kömürün yerini gaz, petrol ve elektrikli ısıtma alırken, Cincinnati merkezli Kutol Products duvar kağıdındaki isli kömür tozunu temizlemek için kullanılan kil benzeri ürününün satışını hızla yitiriyordu. Şirket sahibi toksik olmayan hamurumsu ürünü baldızına verip anaokulunda test ettirince sevildi ve Play-Doh ortaya çıktı. Play-Doh'un 1956'daki lansmanından bu yana 3 milyar dolardan fazla sarı kutu satıldı. Birçok kez el değiştirdikten sonra Play-Doh 1991 yılında Hasbro tarafından satın alındı.

Slinky

  • Nedir: Aşağıya doğru "yürümesi" ile ünlü, zıplayan yay bobini
  • Kim icat etti: 2. Dünya Savaşı donanma gemilerinin dengesini iyileştirmeye çalışan makine mühendisi Richard James

Slinky bobinini bilenler çoğu zaman onun kazayla icat edilmiş bir oyuncak olduğunu bilmez. 2. Dünya Savaşı sırasında Richard James savaş gemilerini suda daha dengeli kılmanın yolunu arıyordu. Mekanik mühendisinin 25 metre uzunluğundaki yaylı tel bobini işe yaramadı ancak bu kıvrımlı sarmal yay bir kez serbest bırakıldığında hemen her yüzeyin üzerinde "yürüyebiliyordu."

İLGİLİ:  Veba doktoru: Orta Çağ'ın gagalı doktorları

İcadını oyuncak olarak pazarlamaya karar verdi. Satışlar önce yavaş başladı ancak 1945'te bir Philadelphia Gimbel mağazası ürünü müşterilere sergilemeyi kabul edince 90 dakikada 400 tanesi birden satılıp tükendi. Ürün artık popülerdi.

Yıllar içinde bazı yaratıcı amaçlar için de kullanıldı: Vietnam Savaşı sırasında askerler için geçici radyo anteni olarak kullanıldı ve sıfır yerçekiminde nasıl çalıştığı merak edildiğinden 1985 Discovery Uzay Mekiği'nde bile deneyi yapıldı.

Magic 8 Ball

  • Nedir: Bilardo topu şeklinde fal aracı
  • Kim icat etti: Bir Cincinnati kahininin oğlu Albert Carter

Mucit Albert Carter 1944'ün başlarındaki Syco-Seer adlı prototipini kahin annesinin müşterileri ile kullandığı bir mesaj panosuna dayandırdı. Günümüzün Magic 8 Ball'daki aynı temel konsepti kullandı ve bulanık viskoz bir sıvının içinde zarların olduğu bir kristal top tasarladı. (Kullandığı sıvı pekmezdi).

Carter 1944'te “Sıvı Dolu Zar Karıştırıcı” için patent başvurusunda bulundu ancak 1948'de kabul edildiğini görecek kadar yaşamadı. 1950'de Brunswick Bilardo adlı bir şirket Carter'ın şirketi Alabe Crafts'tan ürünün bilardodaki 8 topu biçiminde 20 kenarlı zar gibi görünmesini istedi. Bu tasarımdan sonra satışlar yükselmeye başladı. Oyuncak Mattel tarafından satın alındı ve yılda 28 milyon sattı.

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarına ilgilidir.