Kategoriler
Hayvanlar

Dev izopod (Bathynomus): Derin denizin tespih böceği

Dev izopodlar dev ağaç biti veya odun biti gibi görünüp gün ışığının ulaşamayacağı derin denizlerde yaşarlar. İlgi çekici görünüşlerine ve büyük boyutlarına rağmen dev izopodlar hakkında nispeten az şey biliniyor. Bathynomus cinsinden bu olağandışı hayvanlara dair kapsamlı çalışma azdır ve ilk kez 1879'da keşfedilmesine rağmen bilim için gizemini bir miktar koruyor.

Tespih böceğinin suda yaşayan dev akrabaları olan dev izopodlar hakkında daha fazlasını öğrenelim.

Dev izopod nedir?

NOAA, Flickr.

Dünya'da deniz dibinde yaşayıp karadaki hayvanlardan tuhaf olan birçok hayvan var. Dev izopodlar okyanus yüzeyinin 500 metre altında yaşıyor. Ancak bu 14 bacaklı devler aslında bahçelerdeki küçük ağaç bitinin arkabasıdır.

İLGİLİ:  Uçan sincap: Bazıları kediden büyük ve geceleri parlıyor

Dev izopod zamanını deniz tabanında geçiriyor ve üst sulardan inen yiyecekleri izliyor. En büyük izopodlar Bathynomus giganteus türüdür. Bu eklembacaklılar tespih böceğinden çok daha büyükler. Baştan kuyruğa 30 santimetreyi aşarlar.

Okyanus yüzeyinin 550 metre altında dev izopod örnekleri toplandı ve derine indikleri biliniyor. Derin okyanus hayvanlarının yaşamlarını araştırmak zordur. Pahalı bir denizaltıyla uzun gözlem yapmayı gerektirir ve dev izopoda rastlamak kolay değildir.

Dev izopod ne yiyor?

NOAA, Flickr.

Derin denizde kaynaklar bol değil. Deniz tabanı çoğunlukla çorak olduğundan izopod yüzeye yakın yiyecekleri hedefler. Örneğin ölen balinalar gibi yiyecekler çoğu kez deniz tabanına ulaşır.

Dev izopod leş yiyici ancak göründüğü kadar vahşi değiller. Balina karkası gibi ölen yengeç ve deniz solucanı ile beslenirler. Sınırlı yırtıcıları olduğundan oldukça büyüyorlar.

İLGİLİ:  Kinkaju (Potos flavus) gerçekte bir maymun mu?

Okyanus hayvanları ölüp çürümeye başladığında yüzeye yakın yerde tüketilmeyen kısımları deniz tabanına düşer. Bunlar su altında yağan kar taneleri gibi görünür.

Ancak yiyecek kıtlığı nedeniyle dev izopod kimi zaman uzun süre beslenemiyor. Bir izopod yıllarca yemek yemeden yaşayabilir. Metabolizmaları inanılmaz derecede yavaş. Japonya'da esaret altında bir dev izopodun 5 yıl yemek yemeden yaşadığı raporlandı. Kesinlikle birer uzaylılar.

Derin denizde yaşamak

NOAA, Flickr.

Dev izopodlar 30 santimetreyi aşan derin deniz devleridir. Neden bu kadar büyük olduklarına dair teoriler var. Dev izopodlar ilk kez 1879'da Meksika Körfezi'nde Fransız zoolog Alphonse Milne-Edwards tarafından keşfedildi. Üstteki çizim, Milne-Edward ve EL Bouvier'in 1902 tarihli Les Bathynomes kitabından.

Derin okyanustaki hayvanların vücutlarında daha çok oksijen taşıması gerekir. Bu yüzden vücutları büyür ve uzun bacakları olur. Vücut boyutunun artmasındaki başka olası faktör hayvan ne kadar derin yaşarsa, o kadar az yırtıcısı olmasıdır.

İLGİLİ:  Karıncalar nasıl nefes alıyor?

Diğer kabuklular gibi sert dış kabukları var ve fazla etleri yok. Hatta eti yengeçten var. Bu yüzden onları yemek isteyen fazla hayvan yoktur.

Derin deniz sadece az yiyecek anlamına gelmiyor aynı zamanda ışık sorunu demek. İzopodlar karanlıkta dolaşmalarını sağlayan duyusal uyarlamalar taşıyor.

Ne kadar derin, o kadar az ışık. Bu yüzden Bathynomus'un vücudunun yarısı kadar antenleri var. Bunlar büyük duyu organıdır ve yollarını hissetmelerini sağlıyor. Yine dev izopodun vücuduna kıyasla çok büyük gözleri var.

İzopodlar ayrıca bacak uçlarında küçük çengelli pençeler taşıyor ve okyanus tabanında sağlamca yürümesini sağlıyor.

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarına ilgilidir.