Neden tüm uygarlıkların sel tufanı miti var?

Yayım tarihi Tarih & Kültür olarak sınıflandırılmış

Ünlü Büyük Tufan hikayesi İncil, Kuran ve Tevrat'ta yer alır. Nuh, gemisi ve Dünya'nın sular altında kalmasıyla ilgili hikaye binlerce yıl nesilleri etkiledi. Hikayeye göre, Tanrı, insanlığın kötülüklerini yok etmek için dünyayı sular altında bırakır. Gökten büyük yağmurlar yağar ve Dünya'nın derinliklerinden sular fışkırıp gezegenin tüm yüzeyini kaplar. Hikaye diğer mitoloji hikayeleri kadar fantastiktir. Ancak ilginç olan dünyayı saran bu selden bahseden tek antik belgenin Tevrat olmamasıdır. Dünya üzerinde farklı zamanlardan gelen hemen her antik toplumun bir tufan efsanesi var. Peki neden?

Hindu sel efsanesini betimleyen bir Hint resmi.
Hindu sel efsanesini betimleyen bir Hint resmi.

Antik Hinduların yaklaşan bir sel için uyarılan bir adamdan bahseden bir hikayesi var. Bu adamın adı Manu'ydu ve kendisini kurtarmak için dev bir tekne yapması istendi. Çin'de, Gun-Yu adlı bir tufandan bahsedildi ve bildirildiğine göre iki tam nesil sürüp ülkede büyük yıkıma neden oldu. Mezopotamya yaratılış hikayelerinin çoğu büyük bir tufan içerir ve en iyi korunmuş hikayelerden biri Gılgamış Destanı'nda bulunuyor.

Bu farklı zamanlara ait mitler sadece birkaç örnek. Antropologlar Yunanlılar, Kızılderililer, Polinezyalılar, Aborijinler, Keltler, İskandinavlar, İrlandalılar ve Mezoamerikalılar dahil dünyadaki hemen her toplumda sel mitleri olduğunu keşfetti.

Bu efsanelerin ana teması aynıdır. İnsan toplumunun gelişiminden önce büyük bir sel meydana gelir ve Dünya'yı kaplar. Sel suları gezegende büyük yıkıma ve temizliğe neden olur.

Buzul çağı

Son buzul çağı geride büyük su kütleleri bıraktı.
Son buzul çağı geride büyük su kütleleri bıraktı. Sanatçı: Justin Gladis

Gezegeni kapsayan büyük bir sel fikrini efsaneden gerçeğe taşıyabilecek rasyonel bir açıklama bulunabilir. Bunu doğrulayacak bilimsel kanıtlar olduğu düşünülüyor. Bu büyük sel son buzul çağının bitişinde başlamış olabilir.

Buzul çağı, yaklaşık 11.000 yıl önce, ilk insan uygarlıkları kurulurken sona erdi. Buzul çağı sona erdiğinde, gezegenin birçok bölümünü yeniden şekillendiren devasa buzul erimeleri başladı. Sibirya'dan Amerika'ya kadar dünyanın her yerinde buzul çağının sona erdiğine dair kanıtlar vardır. Eriyen buzdan kalan devasa kayalar, kanyonlar ve kayalık tortular, gezegenimizin kuzey enlemlerinin hemen her yerinde yaygınlar.

Peki buzul çağı büyük tufan efsanelerine nasıl sebep olabilir?

Himalayalar, Rocky Dağları, Kafkaslar, Zagroslar ve Toros Dağları'ndaki buzul kümelerinin yakındaki ırmaklara büyük miktarda su göndermiş olması mümkün. Bu ırmaklar medeniyetlerin kendi sel tufanı efsanelerini üretmesini sağlayan başlıca nehirlerden birkaçıdır.

Eriyen buzullar bu büyük dağların tabanındaki nehirler üzerinde akarak büyük sellere neden oldu. Dünya'yı kaplayan tek bir sel yerine muhtemelen aynı dönemde meydana gelen birçok büyük sel yaşandı.

Buzul taşkınlarının kanıtı

Missoula taşkınları.

Yaklaşık 13.000 yıl önce Amerika Birleşik Devletleri'nin Pasifik kuzeybatısında meydana gelen iyi belgelenmiş seller vardır. Jeolojik kanıtlar çok net ve bu seller 1920'lerden beri inceleniyor. Bunlara Missoula Taşkınları denir ve buzul çağı taşkınlarının nasıl büyük taşkınlara yol açtığının mükemmel bir örneğidir.

Buzuldan barajların kırılmasıyla buzul çağının sonunda tüm bölgeyi suyla kaplayan büyük sel oluştu. Buzul çağının sona ermesinin doğrudan sonucuydu ve bölgenin çoğunu tamamen sular altında bıraktı. Bu sel Kuzey Amerika'nın sel tufanı mitlerine ilham vermiş görünüyor.

Nuh Tufanı ve diğer sel mitlerinin nasıl doğmuş olduğuna dair bilimsel fikir birliğinin olduğu en iyi örneklerden biridir. Bu olay bize buzul çağı taşkınlarının meydana geldiğini ve akıllara durgunluk verecek bir ölçekte gerçekleştiğini gösteriyor. Antik toplumların bu selleri kendi tanrılarının cezası olarak görmesi doğaldı.

Bir değil, birçok sel

Missoula Taşkınları, benzer bir buz barajı kırılmasının dünyanın her yerinde olabileceği fikrini destekler. Seller insan uygarlığının ve kayıt tutmanın başladığı zaman dilimlerinde ortaya çıkmıştı. Buz barajları, dünyanın dört bir yanındaki dağ sıralarında farklı zamanlarda kırılarak büyük suları vadilerden ve nehirlerden aşağıya doğru indirmiş görünüyor.

Bu gerçek her büyük insan uygarlığının neden bir tufan efsanesine sahip olduğunu ve farklı kişilerden bahseden tüm bu mitlerin birbirinden kopukluğunu açıklıyor. Örneğin, Antik Çin sel mitleri Kuzey Amerika sel mitleriyle ilgisizdir. Ancak her iki sel de kıtalardaki antropolojik kayıtlarda görülür.

Sonuç

Her büyük insan uygarlığının yaratılış hikayesinde bir Nuh Tufanı hikayesinin olması gariptir. Ancak tüm dünyada görülen bu anlatılardaki selin son buzul çağının sona ermesinden sonra meydana gelen sel olaylarından doğmuş olması mümkün. İnsanların erişemeyeceği dağlarda gömülü büyük buzul kütleleri erimeye başladığında dünyanın dört bir yanındaki ırmaklara devasa sular gönderdi.

Büyük Tufan fikrinin nereden geldiğini artık daha iyi biliyorsunuz. Sonuncusu 8.000 yıl önce parçalanan devasa buzullar Dünya'yı parça parça sular altında bıraktı. Bu yüzden herkesin farklı bir sel efsanesi var.

Berkay Alpkunt tarafından

Bilim ve doğa tarihi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları arasında popüler teknoloji ve coğrafya yer alıyor. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarına ilgilidir.