Dünya ormanları çevresel stresle başa çıkamıyor

Yayım tarihi Çevre olarak sınıflandırılmış

Yeni bir araştırma, iklim değişikliği nedeniyle ormanların çevredeki yeni streslere uyum sağlamasının zorlaştığı görülüyor. Geçen hafta İspanya ve Portekiz'de bir sıcak hava dalgası 1000'den fazla insanın canını aldı ve sıcaklıklar ülkenin bazı bölgelerinde 45 derece civarındaydı.

Bu esnada, Avrupa kıtasında da orman yangınları hızla artıyor. Fransa'nın güneybatısındaki Gironde bölgesinde 1.200'den fazla itfaiyeci alevlerle mücadele ederken, en az 28.000 vatandaş tahliye edildi. Şimdi bu aşırı sıcaklar, sıcaklıkların bu hafta rekor seviyelere çıkması beklenen Birleşik Krallık'ı kavurmaya başladı. Bu hafta müzeler erkenden kapandı ve toplu taşıma da kesintiler yaşanıyor.

İklim değişikliği yeni bir araştırmaya göre, Avrupa ormanlarını dünyadaki pek çok benzerlerine kıyasla, giderek daha az dirençli hale getiriyor olabilir. Daha az dirençli hale getirdiği alan ise giderek artan bu aşırı olaylar.

Kaliforniya yakınlarındaki Stanislaus Ulusal Ormanı'nda 17 Ağustos 2013 tarihli Rim Yangını
Kaliforniya yakınlarındaki Stanislaus Ulusal Ormanı'nda 17 Ağustos 2013 tarihli Rim Yangını

Ormanlar yangınların ardından çabuk bir şekilde kendini onaramıyorsa, iklim değişikliğinin etkilerini de yatıştırma kabiliyetleri azalacaktır. Bu durum potansiyel olarak ormanlar için daha fazla tehlike demek. Araştırmaya göre ağaçlar, karbon emisyonun neredeyse üçte birini kendi üstünden telafi ediyor. Böylece insanların dünya üzerindeki etkileri de dengelenmeye çalışılıyor.

Araştırmacılar, bitki örtüsünün uydu verilerine makine öğrenimi uygulayarak 2000 ve 2020 yılları arasında dünya genelindeki ormanların direnç değişimini ölçtüler. Dünya ormanlarının büyük bölümünü oluşturan kurak, tropik ve ılıman ormanlar eskisi kadar güçlü bir şekilde kendini onaramıyordu. İğne yapraklı ağaçlar içeren ve Kanada ve Rusya gibi dünyanın kuzey kesimlerinde bulunan kuzey ormanları ise ortalama olarak daha dayanıklı hale gelmiş.

Elbette ormansızlaşma ve ağaç kesimi ormanların sağlığını etkiliyor, fakat son yıllarda Avrupa'nın karşı karşıya olduğu gibi kuraklık ve sert hava koşulları daha yaygın ve daha şiddetli bir zemine yayılmış durumda. Araştırmacılar ayrıca insanların yönettiği yerlerde bir sorun olma olmadığını olasılığını da incelediler. Fakat hem insanlar tarafından yönetilen hem de yönetilmeyen ormanlar, çevre değişikliğine uyum sağlamak için aynı anda mücadele ediyor.

Araştırmanın başında olan Floransa Üniversitesi'nden Giovanni Forzieri, New Scientist'e uyguladıkları modelin farklı çevresel şartların dayanıklılık üzerindeki etkisini incelediğini ve iklimdeki değişimin en büyük olumsuz etkiye sahip olduğunu bulduğunu söyledi. New Scientist'in haberine göre, orman dayanıklılığını ormanın kalitesiyle ve savan gibi bir otlak haline gelip gelmemesiyle ölçtüler, ayrıca böcek istilasına dayanma yeteneği de izlendi. Ayrıca bir kısmı yükselen dayanıklılık belirtileri gösteren kuzey ormanları için de şu tespit yapılıyor: Daha yüksek sıcaklıkların ve artan karbondioksit seviyelerinin getirdiği sonuçlar, iklim değişikliğinin zararlarından daha ağır basmış olabilir. Sonuçlar geçen hafta Nature dergisinde yayınlandı.

Manchester Metropolitan Üniversitesi'nde çalışmaya dahil olmayan bir istatistiksel ekolojist olan Martin Sullivan ise uydu verilerindeki değişimi ölçmek için sadece dar bir pencereden bakmak olduğunu söyledi. 20 yıllık veriler, değişikliklerin değerlendirilmeye başlanabileceğini ifade ediyor olsa da, çabuk iyileşme veya dayanıklılık değişimlerini tespit etmek için hala oldukça kısa bir zaman dilimi.

Ayberk Göktürk tarafından

Antik ve kimi zaman modern tarih odaklı içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer almaktadır.